Miles Davis Plakları: Nereden Başlamalı?

Gece geç saat, oda karanlık, bir kontrbas birkaç nota soruyor ve piyano cevap veriyor. Sonra trompet giriyor ve acele etmiyor. Miles Davis'i plaktan dinlemek, o sessizlikleri de duymak demek.

Kısaca Miles Davis

Miles Davis 26 Mayıs 1926'da Illinois'deki Alton'da doğdu. 1944'te Juilliard'a girdi, bir yıl sonra okulu bırakıp tam zamanlı çalmaya başladı. Profesyonel kariyerine Charlie Parker'ın bebop beşlisinde başladı ve 1944-1948 arasında bu grupta çaldı. 1955'te Columbia ile anlaştı. Bebop, cool jazz, hard bop, modal caz ve caz füzyon gibi pek çok akımın ön safında yer aldı. 1991'de Kaliforniya'daki Santa Monica'da hayatını kaybetti. 2006'da Rock and Roll Hall of Fame'e alındı.

İlk plağın için 5 öneri

Kind of Blue (1959)

Başlamak için doğal bir yer. Mart ve Nisan 1959'da iki seansta kaydedildi. Kadroda John Coltrane, Cannonball Adderley, Bill Evans, Paul Chambers ve Jimmy Cobb var. Toplam beş parça, her biri acele etmeden açılıyor. ABD'de RIAA'dan 2019'da beş kat platin aldı ve 2002'de ABD Kongre Kütüphanesi'nin Ulusal Kayıt Arşivi'ne seçilen ilk 50 kayıttan biri oldu. İğneyi şuraya bırak: So What.

'Round About Midnight (1957)

Miles'ın Columbia'daki ilk albümü. Coltrane, Red Garland, Paul Chambers ve Philly Joe Jones'tan oluşan beşliyle kaydedildi. Thelonious Monk'un da yazarları arasında olduğu "'Round Midnight"tan Cole Porter'ın "All of You"suna, standartları kendi diliyle çalan bir grup duyuyorsun. Kind of Blue'yu sevdiysen ikinci plak bu olabilir. İğneyi şuraya bırak: 'Round Midnight.

Sketches of Spain (1960)

Aranjör ve şef Gil Evans'la yapılan bir orkestra albümü. Joaquín Rodrigo'nun Concierto de Aranjuez'inin adagio bölümünden yapılan düzenleme tek başına 16 dakikadan uzun. Albüm, 1961'de Gil Evans ve Davis'e bir Grammy kazandırdı. İğneyi şuraya bırak: Concierto de Aranjuez (Adagio).

In a Silent Way (1969)

Miles'ın elektrikli dönemi bu albümle başladı. 18 Şubat 1969'da tek bir üç saatlik seansta kaydedildi, sonra yapımcı Teo Macero kayıtları kesip birleştirerek albüme şekil verdi. Herbie Hancock, Chick Corea, Joe Zawinul, John McLaughlin ve Wayne Shorter kadroda. İğneyi şuraya bırak: It's About That Time (ikinci yüz).

Bitches Brew (1970)

Dört yüze yayılan, yaklaşık 94 dakikalık bir albüm. Ağustos 1969'da üç günde kaydedildi; kadroda iki davulcu, iki basçı, iki elektrik piyanist ve John McLaughlin'in gitarı var. Daha sert, daha yoğun bir Miles. 1971'de Grammy aldı ve 1976'da Miles'ın altın plak alan ilk albümü oldu. İğneyi şuraya bırak: Miles Runs the Voodoo Down.

Bunu biliyor muydun? Kind of Blue'nun birinci yüzü kayıt sırasında yanlış hızda kaydedildi. Bu yüzden 1992'deki yeniden mastering çalışmasına kadar çıkan bütün baskılarda o yüz hafifçe yanlış perdeden çalıyor. Yani eski bir baskıda "So What"ı dinlerken duyduğun ton, kayıttaki tondan biraz farklı.

Plağını alırken

Kind of Blue'nun ilk baskısı ABD'de Columbia etiketiyle 1959'da çıktı. Mono baskının katalog numarası CL 1355, stereo baskınınki CS 8163. Bu numaralar kapakta ve etikette yazar; elindeki plağın hangisi olduğunu ilk buradan anlarsın.

İlk baskıyı yeniden baskıdan ayırmak için birkaç ipucu:

• Etiket tasarımı: Discogs'taki ilk dönem kayıtlarında etiket, koleksiyoncuların "6-Eye" dediği Columbia tasarımı ve plakta "deep groove" denen derin bir halka var. En erken baskılarda etikette Columbia adının altında "CBS" yazmıyor.
• Ünlü baskı hataları: İlk baskılarda arka kapakta ve ikinci yüzün etiketinde "All Blues" ile "Flamenco Sketches"in yerleri karışık yazılmış. Kapakta Cannonball Adderley'nin soyadı da "Adderly" diye geçiyor. Bu hatalar, ilk dönem kopyalarını tanımanın kolay yollarından biri.
• Ölü alandaki yazılar: Etiketin çevresindeki müziksiz alanda kazınmış kodlar bulunur. Bunları Discogs'taki kayıtlarla karşılaştırabilirsin.
• Ses farkı: Yukarıda anlattığımız hız hatası 1992 yeniden masteringinde düzeltildi. 1992 öncesi bir baskı alıyorsan birinci yüzün hafifçe farklı perdeden çalacağını bil.

Daha ayrıntılı bilgi için orijinal plak nasıl anlaşılır rehberine bak. İkinci el bir ilk baskı alıyorsan satıcının yazdığı "NM", "VG+" gibi durum notlarına mutlaka dikkat et; bu notların ne anlama geldiğini plak durumu rehberinde anlattık.

Bu beş albümden sonra Miles'ın Prestige dönemine geçmek istersen 1956'daki iki maraton seansından çıkan dört LP'ye bak: Cookin', Relaxin', Workin' ve Steamin'.

Bunu sevdiysen

• John Coltrane: 'Round About Midnight'ta ve Kind of Blue'da Miles'ın yanında çalıyor. Onun kendi plaklarına geçmek doğal bir sonraki adım.
• Bill Evans: Kind of Blue'nun piyanisti. Albümdeki piyanoyu sevdiysen onun kendi plaklarına geç.
• Herbie Hancock: In a Silent Way'de elektrik piyano çalıyor. Miles'ın elektrikli dönemini sevdiysen ondan devam et.

Miles Davis'in plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. İlk adım için Kind of Blue aramasıyla başlayabilirsin.