Plak Nasıl Temizlenir? Fırça, Temizleme Suyu ve Makineler

Plağı koydun, iğneyi indirdin ve ilk saniyelerde bir çıtırtı. Çoğu zaman suçlu plağın kendisi değil, oluklara yerleşmiş toz. İyi haber şu: düzenli temizlenen bir plak hem daha temiz çalar hem de iğneni daha az yorar. Bu rehberde plağı nasıl temizleyeceğini, hangi aracın ne işe yaradığını ve nelerden uzak durman gerektiğini anlatıyoruz.

Önce temel kural: plağı kenarından tut

Temizliğin yarısı plağı kirletmemek. Parmak izindeki yağ tozu tutar ve oluklarda kalır. Plağı her zaman kenarından ve etiketinden tut. Çaldığın plağı işin bitince hemen kılıfına koy. Açıkta bekleyen plak toz toplar.

Her çalmadan önce: karbon fiber fırça

Günlük temizliğin baş aracı karbon fiber fırça. Çok sayıdaki ince kılı oluklara iner, yüzeydeki tozu toplar ve statik elektriği azaltmaya yardım eder.

Nasıl kullanılır:

• Plağı pikaba koy ve döndür.
• Fırçayı hafifçe, bastırmadan yüzeye değdir.
• Birkaç tur oluklar boyunca beklet.
• Fırçayı yavaşça plağın dışına doğru kaydırarak kaldır. Tozu plağın üstünde bırakma.

Fırçanın kendisini de temiz tut. Kıllarda biriken tozu ara ara fırçanın kendi temizleyicisiyle ya da temiz, kuru bir bezle al.

Derin temizlik: plak temizleme suyu

Fırça yüzeydeki tozu alır ama oluklara yapışmış kiri, eski parmak izlerini ya da ikinci elden gelen yılların birikimini çıkarmaz. Bunun için ıslak temizlik gerekir.

Plak temizleme suyu ya da plak temizleme solüsyonu dediğimiz şey, plak için hazırlanmış bir sıvı. Hazır alabilirsin. Evde hazırlayacaksan temel malzeme saf su (damıtılmış su). Musluk suyu kullanma; içindeki mineraller kuruyunca oluklarda kalıntı bırakabilir.

Alkol konusu tartışmalı. Bazı tarifler suya izopropil alkol ekliyor, bazı uzmanlar plak yüzeyi için bunu önermiyor. Emin değilsen temkinli ol ve hazır bir plak solüsyonunu tercih et. Bir istisna net: eski taş plaklara (78 devir, şellak) alkol asla sürülmez. Şellak alkolde zarar görür. Bu plaklar için ayrıca araştır ya da bilen birine danış.

Islak temizlik adımları:

1. Plağı temiz, düz bir yüzeye ya da temizleme altlığına koy.
2. Solüsyonu yüzeye az miktarda püskürt. Etiketi ıslatma. Islanan etiket kabarabilir, lekelenebilir.
3. Yumuşak bir plak fırçası ya da tüy bırakmayan mikrofiber bezle oluk yönünde, daireler çizerek sil. Bastırma.
4. Gerekirse saf suyla durula, yine etikete değdirmeden.
5. Temiz bir mikrofiberle kurula ya da plağı dik bir rafta havada kurut.
6. Tamamen kurumadan kılıfa koyma.

Ev temizlik ürünleri, cam sil, kolonya ya da kâğıt havlu kullanma. Kimyasallar yüzeye zarar verebilir, kâğıt havlu tüy bırakır.

Plak temizleme kiti ne işe yarar?

Plak temizleme kiti genelde yukarıdaki işin malzemelerini bir arada sunar: bir fırça, bir sprey solüsyon ve bir mikrofiber bez. Bazılarında iğne fırçası da olur. Yeni başlıyorsan pratik bir yol. Alırken içindekilere bak: karbon fiber fırça ve plak için hazırlanmış bir solüsyon varsa günlük ve ara temizliği karşılar.

Plak temizleme makinesi: kime lazım?

Koleksiyonun büyüdükçe, özellikle ikinci el plak alıyorsan, elle temizlik yorucu olur. Burada üç yaygın tip var:

• Manuel yıkama haznesi: Plağı sıvı dolu bir haznede elle çevirirsin, haznedeki fırçalar iki yüzü birden temizler. Genelde etiketi ıslatmayacak şekilde tasarlanır.
• Vakumlu makine: Solüsyonu sürer, sonra kirli sıvıyı vakumla oluklardan çeker. Kir oluklarda kuruyup kalmaz.
• Ultrasonik makine: Sıvı banyosunda ultrasonik ses dalgalarıyla oluklardaki kiri gevşetir. Plağa fırça değmez.

Arada birkaç plak alan biri için fırça ve iyi bir solüsyon çoğu zaman yeter. Yığınla ikinci el plak temizleyen biri için makine zaman kazandırır.

İğneyi unutma

Plağı tertemiz yapıp kirli bir iğneyle çalarsan kir geri gelir. İğnenin ucunda toz topağı görüyorsan bir iğne fırçasıyla temizle. Fırçayı arkadan öne doğru, yani plağın dönüş yönünde hareket ettir. Asla yana ya da önden arkaya sürtme; iğne ucunu taşıyan ince çubuk zarar görebilir. İğneyle ilgili ayrıntılar için iğne ve kartuş seçimi rehberine bakabilirsin.

Temiz kalması için

• Kâğıt iç kılıflar zamanla tüy bırakabilir. Kaplamalı (antistatik) iç kılıflar tozu azaltmaya yardımcı olabilir.
• Plakları dik sakla, üst üste yatırma.
• Pikabın toz kapağı varsa çalmadığın zaman kapalı tut.

Kısa cevaplar

Plak suyla yıkanır mı?
Evet, ama saf (damıtılmış) suyla ve etiketi ıslatmadan. Musluk suyu kalıntı bırakabilir.

Plak alkolle silinir mi?
Tartışmalı bir konu, temkinli ol. Hazır bir plak solüsyonu daha güvenli. Taş plaklara (78 devir, şellak) alkol asla sürülmez.

Plak ne sıklıkla temizlenmeli?
Her çalmadan önce karbon fiber fırçayla. Islak temizlik ise plak kirliyse, ilk aldığında ya da ikinci elden geldiyse.

Plak temizleme makinesi şart mı?
Hayır. Az sayıda plak için fırça ve solüsyon yeter. Makine, çok sayıda ikinci el plak temizleyenlere zaman kazandırır.

plak.com'da devam et

Temiz plaklarına yenilerini eklemek istersen kataloğa göz at. plak.com mağazaların fiyatlarını karşılaştırır; güncel tabloyu görmek için fiyatı düşen plaklar ve yeni eklenenler sayfalarına bak. Plağın tozdan değil başka bir şeyden cızırdadığını düşünüyorsan plak neden cızırtı yapar rehberini oku. Saklama ve genel bakım için de plak bakım rehberi seni bekliyor.