Pikap Nasıl Kullanılır? İlk Kurulumdan İlk Plağa Adım Adım

Pikabın kutudan çıktı, ilk plağın elinde. Heyecanlısın ama bir yandan da çekiniyorsun: ya yanlış bir şey yaparsam? Merak etme. Pikap kullanmak zor değil, sadece birkaç kuralı var. Bu rehberde kurulumdan ilk plağı çalmaya, sonra kaldırmaya kadar her adımı sırayla anlattık.

Pikap nasıl çalışır?

Önce mantığı bil, gerisi kolay. Plağın her yüzünde, dıştan içe doğru spiral şeklinde ilerleyen bir oluk vardır. Plak dönerken iğne bu oluğun içinde ilerler ve oluğun duvarlarındaki minik dalgalanmalarla titreşir. Kartuş bu titreşimi çok zayıf bir elektrik sinyaline çevirir.

Bu sinyal hoparlöre gitmeden önce güçlendirilmeli. Önce phono preamp onu yükseltir, sonra amfi hoparlörü sürecek güce çıkarır. Kurulumdaki çoğu soru bu zincirle ilgili.

Pikabı nereye koymalısın?

Pikap titreşime ve eğime karşı hassastır. Yer seçerken şunlara bak:

• Sağlam ve sallanmayan bir yüzey. Yürüdüğünde titreyen bir raf iğneyi atlatabilir.
• Düz bir yüzey. Tablanın üstüne küçük bir su terazisi koy, iki yönde kontrol et. Pikabının ayarlanabilir ayakları varsa onları kullan.
• Hoparlörlerden uzak. Hoparlör pikapla aynı mobilyadaysa titreşim iğneye geçebilir.
• Güneşten ve ısıdan uzak. Sıcak, plakları eğebilir.

Kutudan çıkınca yapılacaklar

Her pikap farklıdır, o yüzden önce kılavuzu aç. Genelde şu adımlar olur:

• Varsa taşıma vidalarını ya da kilitlerini çıkar.
• Bazı modellerde kayışı tablaya kendin takarsın. Kılavuz nasıl yapılacağını gösterir.
• Tablayı ve keçeyi yerine oturt.
• Kolun arkasına karşı ağırlığı tak. İğnenin plağa basma kuvvetini ayarla. Doğru değer, kartuşunun üreticisinin önerdiği aralıktır.
• Varsa anti-skate ayarını kılavuzdaki öneriye göre yap.

Pikabın bu ayarları yapılmış hâlde geldiyse kılavuzdaki kontrolü yapman yeterli.

Pikap nereye bağlanır?

Burada iki durum var. Pikabında dahili phono preamp var mı, ona bak. Varsa arkasında genelde PHONO / LINE yazan bir anahtar olur.

Dahili preamp varsa ve anahtar LINE'daysa:
Pikabı amfinin AUX, LINE ya da CD gibi girişlerinden birine bağla. Aktif hoparlörün (kendi amfisi olan hoparlör) varsa pikabı doğrudan ona bağlayabilirsin.

Dahili preamp yoksa ya da anahtar PHONO'daysa:
Pikabı amfinin PHONO girişine bağla. Amfinde PHONO girişi yoksa araya harici bir phono preamp koyman gerekir. Pikap preamp'e, preamp amfinin LINE girişine ya da aktif hoparlöre bağlanır.

İki yaygın hata var:

• Preamp olmadan LINE girişine bağlamak: Ses çok kısık ve cılız gelir.
• Preamp'i iki kez kullanmak: Dahili preamp açıkken pikabı PHONO girişine takarsan ses aşırı yüksek ve bozuk gelir.

Pasif hoparlörler, yani kendi amfisi olmayanlar, pikabın ses çıkışına doğrudan bağlanmaz. Arada bir amfi olması gerekir.

Pikabından ince bir topraklama kablosu çıkıyorsa onu amfinin ya da preamp'in GND vidasına bağla. Bağlamazsan sürekli bir uğultu duyabilirsin.

Doğru devri seç

Plaklar farklı hızlarda döner. Yanlış devirde ses ya incecik ve hızlı ya da kalın ve ağır gelir.

• 33⅓ devir: Çoğu albüm, yani standart 30 cm LP.
• 45 devir: 7 inç (yaklaşık 18 cm) single'lar ve bazı 12 inç maxi single'lar.

Emin değilsen etikete ya da kapağa bak, devir genelde yazar. Bazı pikaplarda devir bir düğmeyle değişir. Bazılarında ise kayışı motor makarasının diğer kademesine elle geçirirsin. Hangisi olduğunu kılavuzunda bulursun.

İlk plağı çal

1. Plağı kılıfından dikkatle çıkar. Kenarlarından tut. Başparmağını kenara, öbür parmaklarını etikete koyabilirsin. Oluklara dokunma, parmak izindeki yağ tozu tutar.
2. Plağı tablaya ortalayarak oturt. Ortadaki deliği mile geçir.
3. Devri seç ve motoru başlat.
4. Tozu al. Varsa, plak dönerken karbon fiber bir fırçayı hafifçe yüzeyde tut.
5. İğne kapağını çıkar. Kartuşun ucundaki küçük plastik kapak varsa çıkar.
6. Kolu serbest bırak. Kol dayanağındaki klipsi aç.
7. Kaldırma kolunu yukarı al. Bu küçük kol, iğneyi plağa yavaşça indirmek için var.
8. Kolu plağın kenarına götür. İğneyi plağın en dışındaki düz, parlak şeridin üstüne getir. Burası genelde müzikten önceki giriş kısmıdır.
9. Kaldırma kolunu indir. İğne plağa kendi kendine, yavaşça iner.

Otomatik bir pikabın varsa bu adımların bir kısmını başlat tuşu kendisi yapar. Sesi önce kısık başlat, sonra yavaşça aç.

Plak bitince

• Taraf bitince kaldırma kolunu yukarı al ve kolu dayanağına geri götür. Klipsi kapat.
• Motoru durdur. İğne kapağın varsa geri tak.
• Plağı yine kenarından tutarak iç kılıfına, sonra kapağına koy.
• Plakları dik sakla, üst üste yatırma.
• Kullanmadığında pikabın toz kapağını kapat.

Plağı tablada bekletme. Üstü açık kalan plak toz toplar.

Kısa cevaplar

Pikap hoparlöre doğrudan bağlanır mı?
Dahili preamp'li bir pikabı aktif hoparlöre doğrudan bağlayabilirsin. Pasif hoparlör için araya amfi şart.

Pikap için amfi şart mı?
Sinyali hem preamp hem amfi güçlendirmeli. Aktif hoparlörün içinde amfi vardır. Preamp ise pikapta, amfide ya da ayrı bir cihazda olabilir.

Pikap çalışıyor ama ses neden çok kısık?
Büyük ihtimalle preamp atlanmış. Anahtar PHONO'dayken pikap LINE girişine bağlıysa anahtarı LINE'a al ya da amfinin PHONO girişini kullan.

Plak hangi devirde çalınır?
Çoğu LP 33⅓, 7 inç single'lar 45 devirde çalınır. Doğrusu genelde etikette yazar.

Şimdi plak seçme zamanı

Pikabın hazır. Kataloğa göz at ya da doğrudan yerli müzik plaklarına bak. Son gelenleri yeni eklenenler sayfasında, fiyatı düşenleri fiyatı düşen plaklar sayfasında gör. plak.com mağazaların fiyatlarını karşılaştırır, teklifleri yan yana görürsün.

Henüz pikabını seçmediysen pikap nasıl seçilir rehberine bak. İlk dinlemelerde cızırtı ya da atlama olursa plak neden cızırtı yapar rehberi yardımcı olur.