The Beatles Plakları: Nereden Başlamalı?

The Beatles'ı hepimiz bir yerden duyduk: bir reklamda, bir filmde, annemizin arabasında. Ama bir Beatles plağını baştan sona çevirince başka bir şey duyarsın: dört kişinin birkaç yıl içinde nasıl değiştiğini. Bu rehber, o yolculuğa hangi plakla başlayacağını seçmen için.

Kısaca The Beatles

The Beatles 1960'ta Liverpool'da kuruldu. Ağustos 1962'den dağıldıkları 1970'e kadar kadro John Lennon, Paul McCartney, George Harrison ve Ringo Starr'dı. Menajerleri Brian Epstein'dı; yapımcı George Martin onları EMI'nin Parlophone etiketine aldı. Billboard 200 listesinde 19 albümle bir numaraya çıktılar ve 1988'de Rock and Roll Hall of Fame'e alındılar.

İlk plağın için 5 öneri

Please Please Me (1963)

Her şeyin başladığı plak. Albümün büyük kısmı 11 Şubat 1963'te, tek bir günde kaydedildi; günün son parçası "Twist and Shout" ilk denemede banda alındı. İngiltere listesinde 30 hafta bir numarada kaldı. Ham, hızlı ve canlı bir plak.

İğneyi şuraya bırak: I Saw Her Standing There

Rubber Soul (1965)

Pop şarkılarının yanına yeni renklerin girdiği plak. "Norwegian Wood (This Bird Has Flown)", Harrison'ın çaldığı sitarın bir Beatles parçasında ilk kez duyulduğu yer. "In My Life"taki piyano solosu yarı hızda kaydedilip normal hızda çalındı, o yüzden klavsen gibi duyulur. Kapaktaki uzamış fotoğraf da kazara ortaya çıktı.

İğneyi şuraya bırak: In My Life

Revolver (1966)

Burada stüdyo artık bir enstrüman. "Eleanor Rigby"de tek bir Beatle bile çalmıyor, George Martin parçayı bir yaylı sekizli için düzenledi. Kapanıştaki "Tomorrow Never Knows" bant döngüleriyle kurulmuş bir kolaj. Klaus Voormann'ın çizdiği kapak 1967'de Grammy aldı.

İğneyi şuraya bırak: Tomorrow Never Knows

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967)

Kapağını Peter Blake ve Jann Haworth tasarladı; grup, ünlülerden oluşan bir kalabalığın önünde duruyor. 1968'de Yılın Albümü Grammy'sini kazanan ilk rock albümü oldu. Plakta küçük bir sürpriz de var: son oluğa, köpeklerin duyabildiği ama çoğu insanın duyamadığı tiz bir ses ve rastgele sesler kaydedildi.

İğneyi şuraya bırak: A Day in the Life

Abbey Road (1969)

Grubun birlikte kaydettiği son albüm; Let It Be ondan sonra çıksa da. A yüzü "Come Together" ile açılıyor, B yüzü Harrison'ın "Here Comes the Sun"ıyla. B yüzünde kısa şarkıların birbirine bağlandığı, yaklaşık 16 dakikalık bir potpuri var. "The End"den sonra sessizliği bekle: McCartney'nin kısa "Her Majesty"si gizli parça olarak orada.

İğneyi şuraya bırak: Something

Bunu biliyor muydun? 1968'deki beyaz kapaklı çift albüm The Beatles'ın (bilinen adıyla White Album) her kopyasında ayrı bir seri numarası basılıydı. İlk dört numara grup üyelerine gitti. Ringo Starr'ın 0000001 numaralı kopyası 2015'te açık artırmada rekor fiyata satıldı.

Plağını alırken

• Parlophone mu Apple mı: İngiltere'de Sgt. Pepper'a kadarki albümler Parlophone etiketiyle çıktı. White Album, Yellow Submarine, Abbey Road ve Let It Be ise grubun kendi Apple etiketiyle çıktı; bunları da EMI üretti ve Parlophone katalog numaraları taşırlar.
• ABD baskıları farklı: Capitol, ABD'de bazı albümlerin parça listesini değiştirdi. Örneğin ABD'deki Rubber Soul'da "Drive My Car" ve "Nowhere Man" yok, Revolver'dan da üç şarkı çıkarıldı. Aradığın albümün İngiltere sıralaması mı, ABD sıralaması mı olduğuna arka kapaktan bak.
• Mono mu stereo mu: Please Please Me'den White Album'e kadar İngiltere albümlerinin ayrı mono karışımları var. Sgt. Pepper'da mono karışımlara haftalar, stereoya birkaç gün ayrıldı; grup stereo oturumlarına pek katılmadı. White Album ayrı mono karışımı yapılan son Beatles albümü; Abbey Road ve Let It Be'nin gerçek mono karışımı yok.
• İçinden çıkanlar: Sgt. Pepper'ın içinden karton bir kesme sayfası, White Album'ün içinden fotoğraflar ve bir poster çıkıyordu. İkinci el bakıyorsan bunların durup durmadığını sor.
• Yeni basımlar: 2012'de stereo albümler 180 gramlık plak olarak bir kutu setle yeniden basıldı, orijinal ekleriyle birlikte. 2014'te mono albümler de 180 gramlık plakta, analog bantlardan kesilerek çıktı.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. Ayrıntılar için plak durumu rehberine, ilk baskıyı tanımak için orijinal plak nasıl anlaşılır rehberine bak.

Bunu sevdiysen

• Pink Floyd: İlk albümleri, Beatles Sgt. Pepper'ı kaydederken Abbey Road'da yan odada kaydedildi. Revolver'ın deneysel tarafını sevdiysen dinle.
• George Harrison: "Something" ve "Here Comes the Sun"ın yazarı. Bir Beatles parçasındaki ilk sitarı o çaldı.
• Paul McCartney: "Michelle" ve "Her Majesty" onun kaleminden. Melodiyi seviyorsan solo plakları iyi bir sonraki durak.

The Beatles'ın plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan Abbey Road ile başla.