Pikap İğnesi Nasıl Değiştirilir? Adım Adım Rehber ve İğne Çeşitleri

Pikabın eskisi gibi çalmıyor. Sesler bulanık, "s" harfleri tıslıyor, belki iğne arada atlıyor. Sebep yorulmuş bir iğne olabilir. Pikap iğnesi değiştirmek düşündüğünden kolay; iğnesi çıkarılabilen pikaplarda birkaç dakikalık bir iş. Ama önce doğru iğneyi bulman gerekiyor.

İğne mi, kartuş mu?

Tonkolun ucunda duran parçanın adı kartuş. Plağın oluklarına değen minik uç ise iğne. İğne, kartuşun önüne takılan ayrı bir parça olabilir ya da kartuşun içine sabitlenmiş olabilir.

• MM (hareketli mıknatıs) kartuşların çoğunda iğne çıkarılıp takılabilir. Sadece iğneyi yenilersin.
• MC (hareketli bobin) kartuşlarda iğne genelde kullanıcı tarafından değiştirilemez. Kartuş komple değişir ya da servise gider.
• Bazı basit, çanta tipi pikaplarda da değiştirilebilir iğneler kullanılır.

Kartuş tipleri hakkında daha fazlası için iğne ve kartuş seçimi rehberine bak.

Doğru iğneyi nasıl bulursun?

Her iğne her pikaba olmaz. İğne, pikabına değil kartuşunun modeline uymalı.

1. Kartuşun üzerine bak. Marka ve model genelde gövdede ya da iğne kapağında yazar.
2. Yazı yoksa pikabın kullanım kılavuzuna ya da üreticinin sayfasına bak.
3. Kartuşun modelini bildiğinde o modelin yedek iğnesini ara. Kartuş üreticisinin kendi yedek iğnesi, uyum açısından güvenli bir seçenektir.

Piyasada "muadil" denen, başka firmaların ürettiği uyumlu iğneler de var. Kalitesi değişken olabiliyor. Bu yolu seçeceksen hangi kartuş modeline uyduğunun açıkça yazdığından emin ol.

Pikap iğnesi nasıl değiştirilir? Adım adım

Aşağıdaki adımlar, iğnesi önden takılan yaygın MM kartuşlar için. Çıkarma yönü modelden modele değişir; kılavuzun varsa önce ona bak.

1. Pikabı durdur. Plağı kaldır, tablayı durdur.
2. Tonkolu sabitle. Tonkolu dayanağına koy, kilidi varsa kilitle.
3. İğne kapağını tak. Varsa koruyucu kapağı iğnenin üzerine geçir. Uç bu sırada korunur.
4. Eski iğneyi çıkar. İğne gövdesini, yani kartuşun önündeki plastik kısmı iki parmağınla tut. Uca dokunmadan, nazikçe kılavuzun gösterdiği yönde (çoğu modelde öne doğru) çek. Zorlama.
5. Yeni iğneyi tak. Yeni iğneyi aynı yönde kartuşa yerleştir, yerine oturduğunu hissedene kadar hafifçe it.
6. Kapağı çıkar ve kontrol et. İğnenin düz durduğuna, uç çubuğunun eğilmediğine bak.
7. İğne ağırlığını kontrol et. Aynı modelin iğnesini taktıysan ayarlar genelde aynı kalır. Yine de bir iğne tartın varsa kartuş üreticisinin önerdiği değeri kontrol et.

Kartuşu komple değiştiriyorsan iş biraz daha uzun: hizalama, iğne ağırlığı ve anti-skate ayarlarını baştan yapman gerekir. Bu ayarlardan emin değilsen bilen birinden yardım al.

Pikap iğnesi ne zaman değişmeli?

İğnenin ömrü modele, uç tipine, plakların temizliğine ve ayarlara göre değişir. Herkese uyan bir süre vermek yanıltıcı olur; kartuşun üreticisinin önerisine bak. Asıl işaretler kulağında:

• Yüksek sesler kaybolmuş, her şey örtülü geliyor.
• "S" sesleri tıslıyor ya da cızırdıyor.
• Özellikle plağın iç kısımlarına doğru ses bozuluyor.
• İğne oluktan atlıyor ya da kayıyor.
• Uç çubuğu gözle görülür şekilde eğilmiş ya da kırılmış.

Aşınmış iğne sadece kötü çalmaz, plaklarına da zarar verebilir. Şüphen varsa iğneyi değiştirmek plaklarını korumana yardım eder. Plakların sebepsiz cızırdıyorsa plak neden cızırtı yapar rehberi sorunu ayırt etmene yardım eder.

Pikap iğnesi çeşitleri

İğneleri en çok uç şekli ayırır:

• Konik (sferik) uç: Yuvarlak bir uç. Dayanıklı, ayar hatalarına karşı toleranslı. Giriş seviyesi pikaplarda yaygın.
• Eliptik uç: Oluğa daha ince bir yüzeyle değer. Oluktaki ince detayları daha iyi izleyebilir ama hizalama daha önemli hâle gelir.
• Gelişmiş profiller: Mikro çizgi (line contact) ve Shibata gibi uçlar oluğa daha da ince temas eder. Bunlarda doğru ayar daha da önemlidir.

Bir de 78 devirlik taş plaklar için ayrı iğneler var. Bu plakların olukları daha geniş, normal bir LP iğnesi onlara uygun değildir. Taş plak çalacaksan 78 iğnesi gerekir.

Günümüzdeki pikap iğnelerinde uç genellikle elmastır.

Pikap iğnesi yerine ne kullanılır?

Kısa cevap: hiçbir şey. Dikiş iğnesi, toplu iğne ya da başka sivri bir uç pikap iğnesinin yerini tutmaz. Pikap iğnesinin ucu oluğun şekline göre özel olarak taşlanmış ve kartuşun içindeki mekanizmaya bağlı. Rastgele bir uç sesi doğru okuyamaz ve oluklara kalıcı zarar verebilir. Kırık bir uç çubuğunu düzeltmeye ya da yapıştırmaya da uğraşma. Doğru yedek iğneyi bulana kadar plaklarını çalmamak daha güvenli.

Kısa cevaplar

Pikap iğnesini kendim değiştirebilir miyim?
Çoğu MM kartuşta evet, genelde alet de gerekmez. MC kartuşlarda genelde kartuş komple değişir.

Her iğne her pikaba olur mu?
Hayır. İğne, kartuşunun modeline uymalı. Modeli kartuşun üzerinde ya da kılavuzda bulursun.

Pikap iğnesi yerine ne kullanılır?
Hiçbir şey güvenle kullanılamaz. Doğru yedek iğneyi bulana kadar plak çalma.

Pikap iğnesi ne zaman değiştirilir?
Ses bulanıklaşınca, "s" sesleri tıslayınca, iğne atlamaya başlayınca ya da uç eğilince. Süre için kartuş üreticisinin önerisine bak.

plak.com'da devam et

Yeni iğneyle ilk çalacağın plağı seçmek için kataloğa göz at. plak.com mağazaların fiyatlarını karşılaştırır; fiyatı düşen plaklar ve yeni eklenenler sayfalarında güncel tabloyu görebilirsin. Pikabını ilk kez kuruyorsan pikap nasıl kullanılır rehberiyle başla.