Ferdi Tayfur Plakları: Nereden Başlamalı?

Bir dolmuşta, bir düğünde ya da babanın arabasında duymuşsundur. Ferdi Tayfur'un sesi bir yerden tanıdık gelir. Plakta dinleyince fark şu: şarkı bitince başka bir şarkı otomatik başlamıyor, kalkıp plağı çeviriyorsun ve o ses biraz daha senin oluyor.

Kısaca Ferdi Tayfur

1945'te Adana'da doğdu. Adana Radyosu'nun düzenlediği bir yarışmada ikinci oldu, sonra İstanbul'a gidip Lunapark Gazinosu'nda çalışmaya başladı. İlk 45'likleri 1960'ların sonunda Seda Plak'tan çıktı. 1975'ten sonra Elenor Plak'la uzun bir dönem çalıştı ve sinemaya 1976'da Çeşme filmiyle geçti. 1982'de kendi şirketi Odebs Plakçılık'ı kurdu, şirketin adı 1984'te Ferdifon Müzik oldu; 2 Ocak 2025'te Antalya'da hayatını kaybetti.

İlk plağın için 5 öneri

Ferdi 77 (1976)

Elenor dönemine giriş için doğru yer. On iki şarkının yarısının sözü ve müziği Ferdi Tayfur'un kendisine ait. Albümdeki Huzurum Kalmadı ile aynı adı taşıyan bir film de 1980'de çekildi; başrolde yine Ferdi Tayfur var. Almanya Treni de listede, gurbet temasını sevenler için.

İğneyi şuraya bırak: Huzurum Kalmadı

Batan Güneş (1977)

Müzik yönetimi Mustafa Sayan'da. Sayan'ın adını 1984'te Yaktı Beni'de yeniden göreceksin. On iki şarkı, yaklaşık 52 dakika. Sonraki kaset baskılarında iki şarkı eksik, LP ise tam. Yani bu albümü eksiksiz dinlemek istiyorsan plak iyi bir tercih.

İğneyi şuraya bırak: Batan Güneş

Son Sabah (1978)

Elenor'dan çıkan bir başka on iki şarkılık albüm. Yüreğimde Yara Var da burada; şarkının adı daha önce, 1974'te Görsev Plak'tan çıkan bir 45'liğin A yüzünde de geçiyor. Albüme adını veren şarkının sözü ve müziği Ferdi Tayfur'a ait. Yapımcı Atilla Alpsakarya, müzik yönetmeni Sabahattin Akdağcık; Ferdi 77'deki ekip yeniden bir arada.

İğneyi şuraya bırak: Son Sabah

Ben de Özledim (1982)

1982'de kendi kurduğu Odebs'ten çıktı. 3,8 milyon sattığı belirtiliyor. Albüme adını veren şarkı yıllar sonra Demet Akalın tarafından da yorumlandı. On şarkı, yarısının sözü ve müziği Ferdi Tayfur'un.

İğneyi şuraya bırak: Ben de Özledim

Yaktı Beni (1984)

13 Şubat 1984'te çıktı ve listelerde bir numaraya kadar yükseldi. Ferdi Tayfur albümün yapımcısı, müzik yönetimi yine Mustafa Sayan'da. Ferdi Tayfur 2002'de bu şarkıyı İnceden albümü için yeniden kaydetti; orijinali burada.

İğneyi şuraya bırak: Yaktı Beni

Bunu biliyor muydun? Ferdi Tayfur adı aslında başka birine ait. Babası Cumali Bey, oğluna en sevdiği seslendirme sanatçısının adını verdi: Ferdi Tayfur.

Plağını alırken

• Etiketi dönemle eşleştir. 1976–1981 arasındaki LP'ler Elenor, 1982–1984 arasındakiler Odebs, 1985'ten sonrakiler Ferdifon etiketli. Bir albümün etiketiyle yılı uyuşmuyorsa sonraki bir baskı olabilir, satıcıya sor.
• Kapak ve etiket farklarına dikkat et. Ferdi 77 iki farklı kapak tasarımıyla çıktı; bazı baskılarda şarkı adları arka kapakta yazıyor, bazılarında yazmıyor. Son Sabah'ın orta etiketi de farklı tasarımlarla basıldı ve plak bir Ferdi Tayfur posteriyle birlikte verildi. Poster hâlâ içindeyse güzel bir bonus.
• Şarkı sayısını say. Batan Güneş'in LP'si tam, sonraki kaset baskıları iki şarkı eksik. Yaktı Beni'nin albüm listesi on şarkı; Benim Hayatım ve Herkes Öğrensin ise kaset baskısında yer alıyor.
• 45'liklere de bak. Elenor dönemi 45'likleri ayrı bir dünya. 1975'te çıkan Bırak Şu Gurbeti / Sevdalılar Beni Anlar'dan 1979'daki Hapishane (Görüş Günü) / Gönül Oyunu'na kadar sekiz Elenor 45'liği Altın Plak ödülü aldı. 1975 tarihli Çeşme / Muhtaç Etme Beni 45'liği, ilk filmi Çeşme (1976) ile aynı adı taşıyor. Daha erken dönemi merak ediyorsan Seda, Kader ve Görsev etiketli 45'likleri ara. Bu yaştaki bir 45'liği oluklarına bakmadan alma.
• Sahne kaydı istiyorsan. 1989'da Ferdifon'dan çıkan Gülhane'den Sevgilerle bir konser albümü. Stüdyo plaklarından sonra farklı bir renk.
• Almanya baskısını tanı. Ben de Özledim 1982'de Almanya'da Türküola etiketiyle de çıktı. Bu baskıda dört şarkı farklı versiyonlarla yer alıyor. Kötü değil, sadece farklı; hangisini aldığını bil.
• Kondisyonu sade düşün. "Mint" ambalajı hiç açılmamış, "VG+" az kullanılmış ama temiz, "VG" hafif çıtırtılı ama keyifle dinlenir demek. Bu plakların çoğu yıllarca çalındı; kapak aşınması normal, asıl bakman gereken oluklar. Ayrıntılar için plak durumu rehberine, baskıyı tanımak için orijinal plak nasıl anlaşılır yazısına bak.

Bunu sevdiysen

• Orhan Gencebay: Ferdi Tayfur'un Elenor yıllarında o da kendi kurduğu Kervan Plak'tan albüm çıkarıyordu. Sarhoşun Biri (1976) iyi bir başlangıç.
• Müslüm Gürses: İlk 45'liği 1968'de çıktı. Esrarlı Gözler (1980) ile başlayabilirsin.

Ferdi Tayfur'un plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Belirli bir albüm arıyorsan Yaktı Beni ile başla.