Selda Bağcan Plakları: Nereden Başlamalı?

"Yaz Gazeteci" çalmaya başladığında bir türkü dinlediğini sanırsın, sonra sözler kulağına takılır. Türkü mü bu, protesto mu, rock mı, karar vermene gerek yok. Selda Bağcan plakları bu üçünü aynı yüzde taşır. Bu rehberde hangi plakla başlayacağını ve alırken nelere bakacağını bulacaksın.

Kısaca Selda Bağcan

Havva Selda Bağcan, 14 Aralık 1948'de Muğla'da doğdu. Ankara Üniversitesi'nde fizik mühendisliği okurken, 1971'de profesyonel müzik hayatına başladı. 1972'de Bulgaristan'daki Altın Orfe yarışmasında Türkiye'yi temsil etti. 1980 darbesinden sonra 1981 ile 1984 arasında üç kez hapse girdi, pasaportu da 1987'ye kadar verilmedi. İstanbul'da yaşıyor ve Majör Müzik Yapım'ı yönetiyor.

İlk plağın için 5 öneri

Selda (1976)

Başlangıç için doğru bir kapı. Türküola etiketiyle çıkan bu LP'de dört parça Aşık Mahzuni Şerif'in, iki parça Neşet Ertaş'ın. Plağın künyesinde Moğollar'ın adı da geçiyor, yani türküleri rock grubuyla birlikte duyuyorsun. Mos Def, 2009'da çıkan The Ecstatic albümünün açılış parçası "Supermagic"te "İnce İnce"yi örnekledi.

İğneyi şuraya bırak: İnce İnce

Vurulduk Ey Halkım Unutma Bizi (1976)

Aynı yıl Türküola'dan çıkan ikinci LP; burada sözler öne çıkıyor. Selda burada şairlerin dizelerini besteliyor: "Acıyı Bal Eyledik" Hasan Hüseyin'in, "Gözden, Gezden, Arpacıktan" Enver Gökçe'nin, "Maden İşçileri" Naci Gelendost'un sözleri. Üç parça da Muhlis Akarsu'nun. İlk plağı sevdiysen, sözlere daha çok kulak veren bir sonraki durak burası.

İğneyi şuraya bırak: Acıyı Bal Eyledik

Selda (1979)

Adı yine sadece "Selda", ama bambaşka bir plak. Türküola'dan çıkan bu LP'de 1976'da 45'lik olarak yayımlanan "Almanya Acı Vatan" ile "Hele Yar", "İzin İze Benzemiyor" ve "Kıymayın Efendiler" var. 70'lerin sonundaki Selda'yı tek plakta dinlemek istiyorsan güzel bir seçim.

İğneyi şuraya bırak: Almanya Acı Vatan

Yeni Bir Dünya (1981)

Türküola'dan açılır kapaklı olarak çıkan bu LP, darbeden hemen sonraki yıllara ait. "Boyacı Çocuk", "Alamanya Beyleri" ve "Turna Semahı" gibi parçalarla geniş bir yelpaze sunuyor. Selda'nın 80'lere nasıl girdiğini merak ediyorsan bu plağa bak.

İğneyi şuraya bırak: Yeni Bir Dünya

Live At Le Guess Who? 2014 (2015)

Koleksiyoncu köşesi. Selda, Kasım 2014'te Hollanda'nın Utrecht şehrindeki Le Guess Who? festivalinin manşet ismiydi. O yılki festival kaydı, Boom Pam'in de yer aldığı haliyle, 2015'te tek seferlik, elle numaralanmış 500 kopyalık bir LP olarak basıldı. "Yaz Gazeteci Yaz"dan "Vurulduk Ey Halkım Unutma Bizi"ye eski parçaları bugünün sahnesinde duyarsın; "Yuh Yuh" bis olarak bir kez daha çalınıyor.

İğneyi şuraya bırak: Yuh Yuh

Bunu biliyor muydun? Pasaportu verilmediği için Selda, 1986'da WOMAD'ın ilk Reading festivaline gidemedi. Pasaportunu 1987'de geri aldı ve hemen Hollanda ile İngiltere'de konserlere çıktı. Bu turnenin duraklarından biri Glastonbury'ydi: 19 Haziran 1987.

Plağını alırken

Selda'nın 70'ler LP'leri Türkiye'de Türküola etiketiyle çıktı. Son yıllarda yurt dışında yeniden baskıları da yapıldı. Etikette ve arka kapakta şu bilgilere bak:

• Selda (1976): Türküola, katalog numarası Tr. St. 304, açılır kapak. Plağın iç kısmındaki matris yazısında "TR ST LP 304 A" ve "TR ST LP 304 B" kazılı. Albüm 2006'da İngiltere'deki Finders Keepers Records tarafından yeniden basıldı, 2013'te bu baskı tekrarlandı. 2021'de İspanya'da Pharaway Sounds baskısı da çıktı.
• Vurulduk Ey Halkım Unutma Bizi (1976): Türküola, katalog numarası 305. Pharaway Sounds 2013'te yeniden bastı.
• Selda (1979): Türküola, katalog numarası TR STR 324. Pharaway Sounds bunu da 2013'te yeniden bastı.
• Aynı ad, iki plak: İki ayrı LP'nin adı sadece "Selda". İlanda yıl yazmıyorsa katalog numarasını sor: 304 ise 1976, 324 ise 1979 albümü.
• Yeni Bir Dünya (1981): Türküola, katalog numarası Tr. St. 345, açılır kapak.

Yeniden baskı kötü demek değil. Sadece ne aldığını bil: etiketteki şirket adı, katalog numarası ve basıldığı ülke bunu sana söyler.

İkinci el bir plakta durum her şeydir. NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. Açılır kapaklarda kapak sırtını ve iç yüzü de kontrol et. Ayrıntılar için plak durumu rehberine göz at.

Bunu sevdiysen

• Moğollar: 1972'de Selda'yla "Yalan Dünya / Kalenin Dibinde" 45'liğini kaydettiler. Türküyü rock'la buluşturan sesin öbür yarısı.
• Aşık Mahzuni Şerif: 1976 tarihli Selda LP'sindeki "Mehmet Emmi", "İnce İnce", "Yaz Gazeteci" ve "Meydan Sizindir" onun. Şarkıları yazan elden dinlemek istersen.
• Ahmet Kaya: 1994'te Selda'yla birlikte Koçero'yu yaptı. Selda'nın 90'lardaki çizgisini seviyorsan doğal bir sonraki adım.

Selda Bağcan'ın plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan Vurulduk Ey Halkım Unutma Bizi'yi katalogda ara.