Radiohead Plakları: Nereden Başlamalı?

Radiohead'i dinlerken bir albümün ortasında kendini bambaşka bir yerde bulursun. Bir önceki plakta gitar duvarı vardı, bu plakta bir bilgisayar sesi konuşuyor. Bu rehber, o değişimin hangi durağından plağa başlayacağını seçmen için.

Kısaca Radiohead

Radiohead 1985'te İngiltere'nin Abingdon kasabasında kuruldu. Üyeler Abingdon School'da tanıştı: Thom Yorke, Jonny Greenwood, Colin Greenwood, Ed O'Brien ve Philip Selway. İlk adları On a Friday'di, çünkü provalarını cuma günleri yapıyorlardı. Aralık 1991'de EMI'yla anlaştılar ve şirketin isteğiyle Talking Heads'in bir şarkısından aldıkları Radiohead adına geçtiler. Grup 2019'da Rock and Roll Hall of Fame'e alındı.

İlk plağın için 5 öneri

OK Computer (1997)

Kaydın büyük kısmı, oyuncu Jane Seymour'a ait St Catherine's Court adlı bir malikânede yapıldı. Yapımcı Nigel Godrich. Albüm İngiltere'de bir numaradan girdi, 1998'de En İyi Alternatif Müzik Albümü Grammy'sini aldı. 2014'te ABD Kongre Kütüphanesi'nin Ulusal Kayıt Sicili'ne eklendi. "Fitter Happier"daki konuşan ses de bir insan değil: Macintosh'un SimpleText programındaki "Fred" adlı yapay ses.

İğneyi şuraya bırak: Paranoid Android

The Bends (1995)

Daha düz, daha gitarlı bir Radiohead istiyorsan buradan başla. Yorke ritim gitarda, Jonny Greenwood solo gitarda, Ed O'Brien efektlerde. Albüm adı vurgun hastalığının İngilizcesi; grup bununla "Creep"ten sonra ünlenmenin hızına gönderme yapıyor. "Street Spirit (Fade Out)" grubun İngiltere'de ilk beşe giren ilk single'ı oldu.

İğneyi şuraya bırak: Fake Plastic Trees

Kid A (2000)

OK Computer'ın devamını bekleyenleri şaşırtan plak. Gitar geri çekiliyor; yerine elektronik müzik, krautrock ve caz geliyor. Grup tek bir single bile çıkarmadı, yine de albüm hem İngiltere'de hem ABD'de bir numara oldu. ABD'deki ilk bir numaraları buydu. Adı da Yorke'un sequencer'ındaki bir dosya adından geliyor.

İğneyi şuraya bırak: Everything in Its Right Place

In Rainbows (2007)

Önce internette çıktı ve dinleyen istediği kadar ödedi, hiç ödemeden de indirebildi. Plak ve CD birkaç ay sonra geldi. Buna rağmen İngiltere'de ve ABD'de bir numara oldu, 2008'in en çok satan vinil albümü de oydu. Kayıtlar yine Nigel Godrich'le yapıldı.

İğneyi şuraya bırak: Weird Fishes/Arpeggi

A Moon Shaped Pool (2016)

Yaylılar ve koro ön planda: düzenlemeleri Jonny Greenwood yaptı, London Contemporary Orchestra çaldı. Parçalar alfabetik sırayla diziliyor. "True Love Waits"i grup ilk kez 1995'te konserde çaldı, yıllarca kaydetmeyi denedi; stüdyo hâli ancak bu albümde çıktı. Sakin bir akşam plağı arıyorsan iyi bir seçim.

İğneyi şuraya bırak: Daydreaming

Bunu biliyor muydun? A Moon Shaped Pool'un özel baskısının içinde, grubun eski bir kayıt seansından kalma, bir saniyeden kısa bir parça orijinal master bant var. Bant zamanla bozulduğu için grup onu çöpe gitmesindense özel baskıya koymayı seçti.

Plağını alırken

Radiohead plaklarında baskının hangi döneme ait olduğunu anlamak için önce etikete bak.

• İlk baskılar: The Bends, OK Computer ve Kid A'nın İngiltere'deki ilk plakları Parlophone etiketli. The Bends ve OK Computer'ın ABD'deki Capitol plak baskıları ise 2008 tarihli. OK Computer'ın 1997 İngiltere plağı çift LP ve katalog numarası NODATA 02.
• Kid A'nın boyutu: Albümün Parlophone'dan çıkan ilk plak baskısı iki adet 10 inçlik plaktan oluşuyor. 2016'daki XL baskısı ise iki adet 12 inçlik plak. Elindeki plağın boyuna bakmak, hangisi olduğunu hemen söyler.
• XL yeniden basımları: XL Recordings, Nisan 2016'da grubun eski katalogunu satın aldı ve aynı yıl albümleri plakta yeniden bastı. In Rainbows'tan önceki bir albümün etiketinde XL görüyorsan, elindeki 2016 sonrası bir yeniden basım. OK Computer'ın 20. yıl baskısı OKNOTOK 1997 2017 ise üç plak.
• In Rainbows: Sınırlı baskı "discbox" kutusunda iki adet 45 devirli 12 inçlik plak, albümün CD'si ve sekiz ek parçalık ikinci bir CD var. Normal plak baskısı XL'den, ABD'de TBD Records'tan çıktı. 45 devir için pikabının ayarını kontrol et.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. Kid A ve A Moon Shaped Pool gibi sakin plaklarda bu fark daha çok duyulur. Ayrıntılar için plak durumu rehberine bak.

Bunu sevdiysen

• Thom Yorke: Radiohead'in solisti, 2006'da çıkan ilk solo albümü The Eraser'ı grubun 2004'teki arası sırasında bilgisayarla kaydedip düzenledi. Kid A'yı sevdiysen buradan devam et.
• Aphex Twin: Kid A'nın elektronik tarafında izi duyulan isimlerden biri. Radiohead'in neyi dinlediğini merak ediyorsan iyi bir durak.
• Björk: Kid A'nın esin kaynakları arasında onun Homogenic albümü de var. Elektronikle yaylıları bir arada seviyorsan bak.

Radiohead'in plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan OK Computer ile başla.