Müslüm Gürses Plakları: Nereden Başlamalı?

Müslüm Gürses'i belki bir düğünde, belki bir dolmuşta, belki de Teoman'ın şarkısını söylerken duydun. Sesi hangi şarkıya girerse girsin o şarkıyı kendine ait kılıyor. Plakta dinlediğinde o ses odanın ortasında durur. Bu rehberde nereden başlayacağını ve plağını alırken nelere bakacağını anlatıyoruz.

Kısaca Müslüm Gürses

Asıl adı Müslüm Akbaş. 1953'te Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesine bağlı Fıstıközü köyünde doğdu. 1965'te Adana'da bir çay bahçesinde şarkı söyleyerek başladı, ilk 45'liği 1968'de Ömür Plak'tan çıktı. Bir yıl sonra Palandöken'den "Sevda Yüklü Kervanlar" geldi. 1986'da Muhterem Nur'la evlendi. 1979'daki İsyankar'dan başlayarak 40 kadar filmde oynadı. "Müslüm Baba" ve "Arabeskin Babası" diye anıldı. 2013'te İstanbul'da hayatını kaybetti, hayatı 2018'de Ketche ve Can Ulkay'ın yönettiği Müslüm filmiyle sinemaya taşındı. Filmde gençliğini Şahin Kendirci, yetişkinliğini Timuçin Esen canlandırdı.

İlk plağın için 5 öneri

Esrarlı Gözler (1980)

Emre Plak'tan çıkan, uzunçalarda dokuz şarkılık bir albüm. Bütün şarkıların müziği Mustafa Sayan'ın. Ağır bir albüm, içinde tek bir hareketli şarkı yok. Arabeskin karanlık tarafını tanımak istiyorsan buradan başla.

İğneyi şuraya bırak: Kaderi Ben Mi Yarattım?

Gitme (1987)

Elenor'dan çıktı. Müziklerin çoğu Yavuz Taner'in, sözlerin çoğu Ali Tekintüre'nin. Albüm 19 Ocak 1987'de çıktı, bir hafta sonra listelere girdi.

İğneyi şuraya bırak: Gitme

Paramparça (2002)

Bayar Müzik'ten çıktı. Adını taşıyan şarkı Teoman'ın, Müslüm Gürses'in sesinde bambaşka bir yere gidiyor. "Aşk Bir Ateş"in müziği de kendisinin.

İğneyi şuraya bırak: Paramparça

Aşk Tesadüfleri Sever (2006)

Pasaj Müzik'ten çıkan bu albüm Murathan Mungan'ın gözetiminde hazırlanmış bir konsept proje. Mungan yabancı şarkıları seçti, Türkçe sözleri Birhan Keskin, Tuna Kiremitçi ve Barış Pirhasan gibi yazarlara yazdırdı. Hazırlığı iki yıl sürdü. Sezen Aksu "Sebahat Abla"da eşlik ediyor. Rainbow'un "Temple of the King"inden uyarlanan "Affet" albümün sevilen şarkılarından oldu.

İğneyi şuraya bırak: Affet

Sandık (2009)

Yine Pasaj Müzik'ten. Kenan Doğulu'nun "Tutamıyorum Zamanı", Sezen Aksu'nun "Sorma"sı, Öykü Gürman'la "Sarıl Bana" ve Ceza'yla "İtirazım Var" aynı albümde. Naim Dilmener albümün sound'unu ve tarzlar arasındaki geçişleri övdü.

İğneyi şuraya bırak: Sarıl Bana

Bunu biliyor muydun? Aşk Tesadüfleri Sever'in adını taşıyan şarkı, Björk'ün "Bachelorette"inden uyarlandı. Aynı albümde Bob Dylan'ın "Mr. Tambourine Man"i "Hayat Berbat", Leonard Cohen'in "Alexandra Leaving"i "İstanbul'a Elveda" olarak yer alıyor.

Plağını alırken

Önerdiğimiz beş albümden dördü ilk olarak kasette ya da CD'de çıktı, plakları sonradan geldi. Neyi aradığını bilmek işini kolaylaştırır.

• 45'likler (1968–1975): Kariyerinin ilk yılları 45'liklerde. İlk 45'lik "Emmioğlu / Ovada Taşa Basma" 1968'de Ömür Plak'tan çıktı. Sonra Sarıkaya, Palandöken, Bestefon ve Hülya Plak gibi firmalar geldi. "Sevda Yüklü Kervanlar / Vurma Güzel Vurma" 1969'da Palandöken'den çıktı. 45'likleri pikabında 45 devirde çalmayı unutma.
• Esrarlı Gözler: Uzunçalarda dokuz, kasette on iki şarkı var. Emre Plak albümü sonradan yeniden bastı ve albümün 26 korsan baskısı olduğu ileri sürülüyor. Etiketteki firma adına ve şarkı listesine dikkat et.
• Gitme: 1987'deki ilk baskı kasetti. Almanya'da da Türküola kasetiyle çıktı. Plak olarak ilk kez 24 Haziran 2021'de yayımlandı. Yani 1987 tarihli bir Gitme plağı görürsen iki kez bak.
• Paramparça: Müslüm Gürses hayattayken kaset ve CD olarak çıktı. Uzunçalar baskısı 2018'de Bayar etiketiyle geldi.
• Aşk Tesadüfleri Sever ve Sandık: İkisi de 2006 ve 2009'da kaset ve CD olarak çıktı. Plak baskıları 2021'de Pasaj etiketiyle geldi. Sandık, resmi kayıtlara göre kasette çıkan son Müslüm Gürses albümü.
• Ölümünden sonra: Veda - Ervah-ı Ezelde 2013'te Kadırga Müzik'ten, Mahzendeki Şarkılar 2017'de Elenor'dan çıktı. Bunlar da kaydı onun olan ama yayımını göremediği albümler; ilk baskı yılını kapakta ve etikette kontrol et.

Durum notlarını da sade dille oku. "Mint" ambalajı hiç açılmamış plak demek, ikinci elde neredeyse hiç görülmez. "NM" gözle görülür kusuru olmayan, dikkatle çalınmış plak demek. "VG+" yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan plak demek. "VG"de ise sessiz bölümlerde hafif tıs ve tık duyabilirsin. 1970'lerden kalan 45'likler çok çalınmış olabilir, durum notuna mutlaka bak. Ayrıntılar plak durumu rehberinde.

Bunu sevdiysen

• Ferdi Tayfur: Adanalı bir arabesk sesi. 1976'daki "Çeşme" ile başla.
• Orhan Gencebay: Arabeskle anılan ama bu etiketi yetersiz bulan bir bağlama ustası. Musalla Taşı'na (1969) kulak ver.
• Sezen Aksu: Aşk Tesadüfleri Sever'de "Sebahat Abla"yı birlikte söylediler, Sandık'taki "Sorma" da onun şarkısı.

Müslüm Gürses'in plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Belirli bir albüm arıyorsan Gitme ile başlayabilirsin.