Metallica Plakları: Nereden Başlamalı?

Bir Metallica plağı başlayınca elin önce ses düğmesine gider. Kısmak için değil. Bu rehber, o düğmeyi hangi plakla çevireceğini seçmen için.

Kısaca Metallica

Metallica 1981'de Los Angeles'ta kuruldu. Davulcu Lars Ulrich, The Recycler gazetesine birlikte çalacak metal müzisyenleri aradığı bir ilan verdi; ilana cevap verenlerden biri James Hetfield'dı. Kirk Hammett 1983'te, Dave Mustaine'in yerine gitara geçti. Basçı Cliff Burton 27 Eylül 1986'da İsveç'teki bir tur otobüsü kazasında hayatını kaybetti; yerine Jason Newsted geldi, 2003'ten beri bas Robert Trujillo'da. Grup 2009'da Rock and Roll Hall of Fame'e alındı ve bugüne kadar on Grammy kazandı.

İlk plağın için 5 öneri

Kill 'Em All (1983)

Grubun ilk albümü, Mayıs 1983'te Rochester, New York'ta kaydedildi ve Jon Zazula'nın bağımsız şirketi Megaforce'tan çıktı. Grup albüme önce "Metal Up Your Ass" adını vermek istedi; Zazula, dağıtımcıların bu adla plağı rafa koymayacağından korkunca ad değişti. Gruptan yeni çıkarılan Dave Mustaine'in imzası dört şarkıda duruyor. Hızlı, ham ve genç bir plak.

İğneyi şuraya bırak: Seek & Destroy

Ride the Lightning (1984)

Kopenhag'daki Sweet Silence Studios'ta, yapımcı Flemming Rasmussen'le kaydedildi. Hız yerinde ama düzenler katmanlanıyor; akustik gitarlarla açılan "Fade to Black" o dönem bazı hayranları şaşırttı. "For Whom the Bell Tolls"un girişindeki melodiyi çoğu kişi elektro gitar sanır, aslında Cliff Burton'ın distorsiyon ve wah-wah pedalından geçen bası. Sözler Hemingway'in romanından esinleniyor.

İğneyi şuraya bırak: For Whom the Bell Tolls

Master of Puppets (1986)

Yine Kopenhag, yine Rasmussen. İki yüze yayılmış sekiz parça ve Cliff Burton'ın çaldığı son albüm. 2015'te ABD Kongre Kütüphanesi'nin Ulusal Kayıt Arşivi'ne seçilen ilk metal kaydı oldu. Albüme adını veren parça, Stranger Things'in dördüncü sezon finalinde Eddie Munson'ın gitarından çalıyor.

İğneyi şuraya bırak: Master of Puppets

...And Justice for All (1988)

Jason Newsted'lı ilk stüdyo albümü. Parçalar uzun, yapılar karmaşık; dokuz parçanın ikisi dokuz buçuk dakikayı geçiyor. Bas miksin içinde neredeyse duyulmuyor; AllMusic prodüksiyonu kuru ve steril buldu. Grammy töreninde canlı çalınan "One", 1990'da gruba En İyi Metal Performansı Grammy'sini getirdi.

İğneyi şuraya bırak: One

Metallica (1991)

Herkesin Black Album dediği plak. Yapımcı koltuğunda Bob Rock var; düzenler sadeleşiyor, ses yavaşlayıp ağırlaşıyor. Billboard 200'e bir numaradan girdi ve grubun listenin zirvesine çıkan ilk albümü oldu. "Nothing Else Matters" da burada. Metal dinlemeyen bir arkadaşına Metallica'yı göstermek istiyorsan buradan başla.

İğneyi şuraya bırak: Enter Sandman

Bunu biliyor muydun? Thrash metalin "büyük dörtlüsü" olarak anılan Metallica, Megadeth, Slayer ve Anthrax, 27 Haziran 2010'da İstanbul'da aynı festivalde çaldı. Sonisphere serisinin bu turunda dört grup bir gün önce Bükreş'teydi. İşin tuzu biberi: Megadeth'i kuran Dave Mustaine, 1983'te Metallica'dan çıkarılan gitaristti.

Plağını alırken

Metallica'nın ilk plakları bağımsız bir şirketle başladı, sonra büyük bir şirkete geçti. Etiket, elindeki baskının hangi döneme ait olduğunu anlamanın ilk adımı.

• İlk iki albüm: Kill 'Em All ve Ride the Lightning ABD'de Megaforce etiketiyle çıktı; Avrupa'da işi Music for Nations üstlendi. Grup 1984'te Elektra'yla anlaştı ve Ride the Lightning aynı yıl Kasım'da Elektra'dan yeniden yayımlandı.
• Küçük ipuçları: Ride the Lightning'in Megaforce'tan çıkan ABD baskısında arka kapakta "For Whom The Bells Toll" diye bir yazım hatası var ve etiketler gümüş renkli. Kill 'Em All'un ilk ABD baskısının ilk kopyaları, bir yüzünde sözler, öbür yüzünde grup fotoğrafları olan siyah-beyaz baskılı bir iç kılıfla geliyordu; kılıfın durup durmadığını sor.
• Elektra dönemi: Master of Puppets'tan itibaren ABD baskıları Elektra'da. ...And Justice for All İngiltere'de Vertigo etiketiyle çıktı.
• Çift plaklar: ...And Justice for All ve Black Album, ABD'de ilk çıktıklarında iki plaktan oluşuyordu. İkinci el bakıyorsan iki plağın da kılıfında olduğunu kontrol et.
• Bir çıkartma hikâyesi: Justice 1989 Grammy'sini Jethro Tull'a kaptırınca grup, sonraki kopyalara "Grammy Award LOSERS" yazan bir çıkartma ekletti. Böyle bir kopya görürsen kapağın üstüne bak.
• Yeni basımlar: Grup Kasım 2012'de kendi plak şirketi Blackened Recordings'i kurdu. Etikette bu adı görüyorsan elindeki büyük olasılıkla 2012 sonrası bir basım.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. "NM/VG+" gibi bir notta ilk değer plağın, ikincisi kapağın durumudur. Ayrıntılar için plak durumu rehberine bak.

Bunu sevdiysen

• Megadeth: Metallica'dan çıkarıldıktan sonra Dave Mustaine'in kurduğu grup. Kill 'Em All'daki hızı sevdiysen hikâyenin öbür yarısı burada.
• Slayer: Thrash metalin büyük dörtlüsünden biri. 2010'da İstanbul'da Metallica'yla aynı sahneyi paylaştılar.
• Anthrax: Büyük dörtlünün dördüncü ismi, o İstanbul gecesinin de bir parçası. Ride the Lightning ve Master of Puppets dönemini sevdiysen thrash'in geri kalanına buradan açıl.

Metallica'nın plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan Master of Puppets ile başla.