Frank Sinatra Plakları: Nereden Başlamalı?

Saat gece yarısını geçmiş, ışıklar kısık. Sinatra'nın sesi odaya bir orkestrayla birlikte giriyor ve sanki sadece sana şarkı söylüyor. Bu rehber, o geceye hangi plakla başlayacağını seçmen için.

Kısaca Frank Sinatra

Frank Sinatra 12 Aralık 1915'te New Jersey'deki Hoboken'da doğdu. 1939'da önce Harry James'in, sonra Tommy Dorsey'nin orkestrasında şarkı söyledi. 1943'te Columbia'yla solo sözleşme imzaladı, 1953'te Capitol'e geçti ve orada aranjör Nelson Riddle'la çalışmaya başladı. 1960'ta kendi plak şirketi Reprise'ı kurdu. From Here to Eternity'deki rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını aldı, kariyeri boyunca 13 Grammy kazandı. 14 Mayıs 1998'de Los Angeles'ta öldü.

İlk plağın için 5 öneri

In the Wee Small Hours (1955)

Tek konu üzerine kurulmuş ilk albümlerden biri sayılıyor: yalnızlık, biten aşklar, uykusuz geceler. Aranjmanlar Nelson Riddle'ın, tempo yavaş. Billboard 200'de ikinci sıraya çıktı. Sinatra'yı ilk kez dinleyeceksen ve gece dinleyeceksen buradan başla.

İğneyi şuraya bırak: In the Wee Small Hours of the Morning

Songs for Swingin' Lovers! (1956)

Wee Small Hours'ın tam tersi: neşeli, sallanan, büyük orkestralı bir plak. Yine Riddle'la Capitol'ün Hollywood'daki stüdyosunda kaydedildi. İngiltere albüm listesinde bir numaraya çıkan ilk albüm oldu. Cole Porter'ın "I've Got You Under My Skin"i burada.

İğneyi şuraya bırak: I've Got You Under My Skin

Come Fly with Me (1958)

Sinatra'nın dünya turu, ama plakta. Bu kez aranjör Billy May; ikilinin ilk ortak işi. Brezilya'dan New York sonbaharına uzanan bir şarkı rotası var. Albümün adını taşıyan parçayı Sammy Cahn ve Jimmy Van Heusen, Sinatra'nın isteği üzerine yazdı. Billboard 200'de beş hafta bir numarada kaldı.

İğneyi şuraya bırak: Come Fly with Me

Frank Sinatra Sings for Only the Lonely (1958)

Wee Small Hours'ı sevdiysen bir sonraki durak bu. Daha da karanlık, daha da yavaş. Kapaktaki hüzünlü palyaço tablosunu Nicholas Volpe yaptı ve plak 1959'daki ilk Grammy törenlerinde En İyi Albüm Kapağı ödülünü aldı. John Rockwell'in Sinatra kitabına göre, 1970'lerin ortasında bir partide en sevdiği kaydı sorulunca Sinatra hiç düşünmeden bunu seçmiş.

İğneyi şuraya bırak: One for My Baby (and One More for the Road)

Sinatra at the Sands (1966)

Sinatra'nın ticari olarak yayımlanan ilk canlı albümü. Las Vegas'taki Sands Oteli'nin Copa Room salonunda, Count Basie ve orkestrasıyla kaydedildi; aranjman ve şeflik Quincy Jones'un. Çift plak. Şarkıların arasında Sinatra'nın 11 dakikayı aşan bir konuşma bölümü bile var: The Tea Break. Stüdyo kayıtlarının sahnedeki hâlini merak ediyorsan bunu al.

İğneyi şuraya bırak: Fly Me to the Moon

Bunu biliyor muydun? Sinatra, In the Wee Small Hours'ı ilk 12 inçlik plağı olarak düşünmüştü. Albüm tek bir 12 inçlik plağın yanında, sekizer şarkılık iki ayrı 10 inçlik plak olarak da çıktı. Albümün başarısı 12 inçlik formatın yaygınlaşmasına yardım etti; 10 inçlik plaklar kısa sürede ortadan kalktı.

Plağını alırken

Sinatra 1953'te Capitol'e geçti, 1960'ta da kendi şirketi Reprise'ı kurdu. Bu rehberdeki ilk dört albüm Capitol, Sands ise Reprise plağı. Etikete ve arka kapaktaki katalog numarasına bakmak ilk adım.

• Capitol'ün ilk baskıları: Bu rehberdeki dört Capitol albümünün ilk ABD 12 inçlik baskıları W harfiyle başlayan katalog numaralarıyla çıktı: In the Wee Small Hours W-581, Songs for Swingin' Lovers! W-653, Come Fly with Me W-920, Only the Lonely W-1053.
• Mono mu stereo mu: Come Fly with Me stereo kaydedildi ama 1958'de yalnızca mono çıktı. Stereo baskısı 1961'de geldi. Only the Lonely'nin ilk stereo baskısında "It's a Lonesome Old Town" ve "Spring Is Here" yoktu; sonraki stereo baskılarda geri eklendi.
• "Duophonic" yazısı: Capitol 1961'den itibaren mono kayıtlardan yapay stereo üretti ve bu plakları "Duophonic" etiketiyle sattı. Kapakta bu kelimeyi görüyorsan gerçek stereo değil.
• İngiltere'deki Come Fly with Me: Kipling'in kızı, "On the Road to Mandalay" yorumuna itiraz etti ve parça İngiltere'de birkaç yıl yasaklı kaldı. İlk İngiltere baskılarında bu parçanın yerinde başka bir şarkı var: monolarda "It Happened in Monterey", stereolarda "French Foreign Legion". Parça 1984'teki İngiltere basımında geri eklendi.
• Reprise etiketleri: Reprise'ın ilk plak etiketlerinde türe göre farklı logolar vardı; Sinatra'nın kendi plaklarında onun resmi bulunuyordu. 1968'e kadar "Tricolor" denen üç renkli etiket kullanıldı. Sinatra at the Sands'in ilk ABD baskısı 2FS 1019 numaralı çift plak.
• Yeni basımlar: Reprise, Sinatra katalogunu 2013'e kadar yeniden bastı; o yıl katalog Capitol'e satıldı.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. Sinatra'nın yavaş baladlarında sessiz anlar çok, o yüzden durum notu burada daha da önemli. Ayrıntılar için plak durumu rehberine bak.

Bunu sevdiysen

• Count Basie: Sinatra at the Sands'te arkasındaki orkestra onunkiydi. Big band sesini seviyorsan doğrudan kaynağa git.
• Dean Martin: 1960'ların başındaki Rat Pack'te Sinatra'nın yanındaki isimlerden biri, Ocean's 11'de de birlikte oynadılar. Daha rahat, daha gülümseyen bir crooner sesi.
• Nat King Cole: Nelson Riddle, Only the Lonely'nin bir kayıt seansını onunla önceden planlanmış bir turne yüzünden kaçırdı. Sinatra'yla aynı dönemden, yumuşak bir başka ses arıyorsan ona geç.

Frank Sinatra'nın plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan In the Wee Small Hours ile başla.