Elvis Presley Plakları: Nereden Başlamalı?

İğne ilk oluğa düşüyor ve "Blue Suede Shoes" başlıyor. Yetmiş yıl önce bu plak çıktığında albüm listesinin tepesine henüz hiçbir rock'n roll albümü çıkmamıştı. Bu rehber, Elvis'e hangi plakla başlayacağını seçmen için.

Kısaca Elvis Presley

Elvis Presley 8 Ocak 1935'te Mississippi'deki Tupelo'da doğdu. İlk single'ı "That's All Right"ı 1954'te Sun Records'ta kaydetti. Kasım 1955'te RCA Victor'la anlaştı; menajeri Colonel Tom Parker'dı. 1958–1960 arasında askerliğini yaptı. Üç Grammy kazandı ve 1986'da Rock and Roll Hall of Fame'e alındı. 16 Ağustos 1977'de Memphis'teki evi Graceland'de öldü.

İlk plağın için 5 öneri

Elvis Presley (1956)

İlk albümü. Billboard'un albüm listesinde bir numaraya çıkan ilk rock'n roll albümü oldu ve on hafta orada kaldı. Carl Perkins'in "Blue Suede Shoes"uyla açılıyor, Little Richard'ın "Tutti Frutti"si de burada. Beş parça Sun Records günlerinden geliyor; yani bu plakta Sun ve RCA kayıtlarını birlikte duyuyorsun.

İğneyi şuraya bırak: Blue Suede Shoes

Elvis' Golden Records (1958)

Sadece hit istiyorsan doğru plak. 1950'lerin single'larını toplayan bir derleme: "Hound Dog", "Heartbreak Hotel", "All Shook Up", "Jailhouse Rock", "Don't Be Cruel", "Love Me Tender". AllMusic onu rock'n roll'un ilk "greatest hits" albümü olarak anıyor. Tek plakta 14 parça, hepsi mono.

İğneyi şuraya bırak: Heartbreak Hotel

Elvis Is Back! (1960)

Elvis'in askerlikten sonra kaydettiği plak. Mart ve Nisan 1960'ta Nashville'deki RCA Studio B'de kaydedildi ve stereo yayımlanan ilk Elvis albümü oldu. Peggy Lee'nin izinden giden, parmak şıklatmalı bir "Fever" var. Lowell Fulson parçası "Reconsider Baby"de solo gitarı Elvis'in kendisi çalıyor.

İğneyi şuraya bırak: Reconsider Baby

Elvis: NBC-TV Special (1968)

1968'deki televizyon özel programının albümü. Bir kısmı küçük bir grupla oturarak çalınan, bir kısmı orkestrayla ayakta söylenen bölümlerden oluşuyor. Önceki albümü Speedway listede 82'nci sıraya kadar çıkabilmişti; bu plak ilk 10'a girdi ve kariyerini yeniden canlandırdı. Elvis bu şarkıların mono miksleriyle çıkmasında ısrar etti.

İğneyi şuraya bırak: If I Can Dream

From Elvis in Memphis (1969)

Olgun Elvis. Memphis'teki American Sound Studio'da, prodüktör Chips Moman ve stüdyonun kendi grubuyla kaydedildi. "In the Ghetto" Billboard Hot 100'de üçüncü sıraya çıktı. Rolling Stone'un 500 albümlük listesinde de yer aldı. 1950'lerin Elvis'ini biliyorsan, bu plak onu başka bir yerden tanıtır.

İğneyi şuraya bırak: Long Black Limousine

Bunu biliyor muydun? Elvis'in ilk albümünün kapağı tanıdık geliyorsa sebebi The Clash. Grup 1979'daki London Calling'in kapağında bu tasarıma selam verdi. Elvis'in fotoğrafı 31 Temmuz 1955'te Florida'nın Tampa şehrindeki Fort Homer Hesterly Armory'de çekildi.

Plağını alırken

Elvis'in plakları yıllar içinde pek çok kez yeniden basıldı. Etiketteki ve kapaktaki katalog numarası hangi baskıyı tuttuğunu anlamanın ilk adımı.

• LPM mi LSP mi: Elvis Is Back! 1960'ta ABD'de iki ayrı numarayla çıktı: mono LPM-2231 ve stereo LSP-2231.- İlk albümün ilk baskısı: Elvis Presley 1956'da sadece mono çıktı, numarası LPM-1254. LSP-1254(e) numaralı stereo baskılar 1962 ve sonrasına ait. RCA, mono kayıtlardan elektronik yolla üretilen bu yapay stereoyu "electronically reprocessed" diye adlandırıyordu. Orijinal sesi istiyorsan mono baskıyı ara.
• Golden Records: İlk baskı 1958 tarihli, mono, numarası LPM-1707.
• İngiltere baskıları: İlk albüm İngiltere'de His Master's Voice etiketiyle, Rock n' Roll adıyla ve farklı bir parça listesiyle çıktı (CLP 1093). Kapakta bu adı görürsen şaşırma.
• Elvis Is Back!'in kapağı: Orijinal plak açılır (gatefold) kapakla çıktı ve içinde Elvis'in askerlik döneminden on beş fotoğraf var. İkinci el alırken kapağın içini de kontrol et.
• Yeni basımlar: Elvis Presley albümü 2010'da Music on Vinyl, 2015'te Legacy/RCA tarafından yeniden plağa basıldı. Bu etiketleri görüyorsan elindeki yeni bir basım.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. 1950'lerin plakları çok çalınmış olabilir, o yüzden durum notunu sor. Ayrıntılar için plak durumu rehberine bak.

Bunu sevdiysen

• Johnny Cash: O da ilk kayıtlarını Sun Records'ta yaptı. 4 Aralık 1956'daki Million Dollar Quartet buluşmasında Elvis, Carl Perkins ve Jerry Lee Lewis'le birlikteydi.
• Little Richard: "Tutti Frutti"nin orijinali onun. Elvis'in ilk albümündeki yorumu sevdiysen kaynağı dinle.
• Roy Orbison: Onu da ilk kez Sun Records kaydetti. Elvis'in baladlarını seviyorsan Orbison'un sesi seni bekliyor.

Elvis Presley'nin plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan Elvis Is Back! ile başla.