Bülent Ersoy Plakları: Nereden Başlamalı?

Bülent Ersoy'u çoğumuz önce televizyonda gördük, sonra sesini fark ettik. Plakta ise sıra tersine işler: önce ses gelir, sonra her şey. Bu rehber, o sesi evine hangi plakla getireceğini seçmen için.

Kısaca Bülent Ersoy

Bülent Ersoy 9 Haziran 1952'de doğdu. Türk sanat müziğini Melahat Pars ve Rıdvan Aytan'dan aldığı özel derslerle çalıştı. 1970'te Sunar Konser Bürosu'nun düzenlediği ses yarışmasında birinci oldu, ilk 45'liği "Lüzûm Kalmadı / Neye Yarar Gelişin" 1971'de Saner Plak'tan çıktı. 1974'te Maksim Gazinosu'nda sahneye çıkmaya başladı. Repertuvarı Türk sanat müziğinden arabeske ve popa uzanıyor. Haziran 1981'de sahneye çıkması yasaklandı, 1983'te yurt dışına gitti ve konserlerini orada sürdürdü; yasak Ocak 1988'de kaldırıldı ve aynı ay Türkiye'ye döndü. "Diva" lakabı ise 1997'deki Maazallah albümünden sonra yaygınlaştı.

İlk plağın için 5 öneri

Orkide (1978)

Türküola'dan çıkan on iki şarkılık bir plak. A yüzü Karcığar, B yüzü Hüzzam peşrevle açılıyor. 80'lerin arabesk şarkılarından önceki sesini duymak istiyorsan buradan başla. Bazı baskılarda adı Orkide 1 olarak geçiyor; ertesi yıl Orkide 2 geldi.

İğneyi şuraya bırak: Kapıldım Gidiyorum

Yüz Karası (1981)

Tek plaklık, dokuz parçalık bir albüm. B yüzü, albüme adını veren "Yüz Karası" ile açılıyor; parça aynı yıl "Bırakın Seviyorum" ile birlikte Türküola'dan 45'lik olarak da çıktı. Bülent Ersoy'un 80'lerdeki arabesk dönemine buradan girersin.

İğneyi şuraya bırak: Yüz Karası

Mahşeri Yaşıyorum (1981)

Yüz Karası ile aynı yıl, Türküola etiketiyle çıkan on parçalık bir plak. İki albümü yan yana dinlediğinde 1981'in Bülent Ersoy'unu iki ayrı açıdan duyarsın. Albüm "Rintleri Akşamları" ile açılıyor ve "Kimler Unutmadı ki" ile kapanıyor. Ağır, dramatik şarkıları seviyorsan sıradaki durak bu.

İğneyi şuraya bırak: Mahşeri Yaşıyorum

Ak Güvercin (1983)

On üç parçayla dolu dolu bir plak. İçinde, aynı yıl başka bir albümün de adı olan "Ne Duamsın Ne de Bedduam" ve 80'lerin sevilen şarkılarından "İtirazım Var" var. Seçki tadında bir başlangıç arıyorsan iyi bir aday.

İğneyi şuraya bırak: İtirazım Var

Yaşamak İstiyorum (1984)

Sembol Müzik'ten çıkan on parçalık bir albüm. Aynı yıl aynı adı taşıyan bir film de var. "Yaranamadım" bu plakta, A yüzü de albüme adını veren şarkıyla açılıyor. 80'lerin ortasındaki sesini duymak istiyorsan buradan başla.

İğneyi şuraya bırak: Yaranamadım

Bunu biliyor muydun? Bülent Ersoy'un kimliğindeki soyadı Erkoç'tu. Onu Ersoy'a çeviren isim Müjdat Gezen oldu.

Plağını alırken

Bülent Ersoy'un plakları tek bir şirkette çıkmadı. Etiket ve katalog numarası, elindekinin hangi baskı olduğunu anlamanın en kolay yolu.

• Etiketler dönem dönem değişiyor: İlk 45'lik Saner Plak'tan, 1977 tarihli "Sen Evlisin Ben Evli / Çıra Gibi Yanıyorum" Taç Plak'tan, 1978 tarihli "Bir Tanrıyı Bir De Beni Unutma / Aşk Duası" Elenor Müzik'ten çıktı. Orkide (1978), 1980 tarihli "Beddua" 45'likleri ve 1981 tarihli Mahşeri Yaşıyorum ile "Yüz Karası" 45'liğinde Türküola görürsün.
• Türkiye mi Almanya mı: "Beddua" 45'liğinin hem Türkiye'de hem Almanya'da Türküola baskısı var. Yaşamak İstiyorum'un da Türkiye'deki Sembol baskısının yanında 1985 tarihli bir Almanya Türküola plağı bulunuyor. Etiketteki ülke bilgisine ve katalog numarasına bak.
• Katalog numaraları: Orkide'de TRST-310, Mahşeri Yaşıyorum'da TR-ST-385, Ak Güvercin'de Lider etiketiyle 83-33-1, Yaşamak İstiyorum'da Sembol LP 117 yazıyor. Satıcıdan etiketin fotoğrafını iste ve bunlarla karşılaştır.
• Her albüm plakta çıkmadı: "Beddua" adlı 1980 albümü kaynaklarda kaset olarak geçiyor; aynı adı taşıyan plaklar 45'lik. 1988 sonrası albümlerin çoğu da kaset ve CD dönemine denk geliyor. Bir albümün orijinal plağını aramadan önce plak baskısı olup olmadığını kontrol et.
• Yeni basımlar: Avustralya Konseri'nin 1989 tarihli Almanya baskısı kaset. Plak olarak 2016 tarihli bir Anadolu baskısı var, adı "Ölürsem Yazıktır (1987 Avustralya Konseri)" ve parça listesi kasetinkiyle birebir aynı değil.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. Ayrıntılar için plak durumu rehberine bak. Dönemin plak dünyasını merak ediyorsan Türk plak tarihi rehberi de seni bekliyor.

Bunu sevdiysen

• Zeki Müren: "Sanat Güneşi" lakaplı klasik Türk müziği sesi. Bülent Ersoy'un Türk sanat müziği tarafını seviyorsan doğal bir sonraki adım.
• Ferdi Özbeğen: "Bir Tanrıyı Bir de Beni Unutma"yı o da plağa aldı; 1978'deki Ferdi Özbeğen'le Sohbet albümü bu şarkıyla açılıyor. Aynı şarkıyı iki farklı sesten dinle.
• Orhan Gencebay: 80'lerin arabesk plaklarını seviyorsan onun bağlamasına da kulak ver. Kendisi "arabesk" etiketini yanlış ve eksik bulsa da adı o türle birlikte anılır.

Bülent Ersoy'un plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan Yaşamak İstiyorum ile başla.