Bill Evans Plakları: Nereden Başlamalı?

Gece geç saat, oda sessiz, iğne plağa iniyor. Bill Evans'ın piyanosu acele etmez, notaların arasındaki boşluğu da dinletir. Bu rehber, o sessizliği eve hangi plakla getireceğini seçmen için.

Kısaca Bill Evans

Bill Evans 16 Ağustos 1929'da Plainfield, New Jersey'de doğdu. Southeastern Louisiana College'a flüt bursuyla girdi, 1950'de piyano bölümünden mezun oldu. 1959'da Miles Davis'in Kind of Blue albümünde çaldı, albümün kapak yazısını da o yazdı. Aynı yıl basçı Scott LaFaro ve davulcu Paul Motian'la kurduğu trio, modern cazın temel triolarından sayılır. Kariyeri boyunca 31 kez Grammy'ye aday gösterildi, yedisini kazandı. 15 Eylül 1980'de New York'ta öldü.

İlk plağın için 5 öneri

Portrait in Jazz (1960)

LaFaro ve Motian'lı triyonun iki stüdyo albümünden ilki. Burada bas, piyanonun arkasında beklemiyor, onunla neredeyse eşit konuşuyor. Evans'a ilk adım için rahat bir plak. Kind of Blue'dan tanıdığın "Blue in Green" de ikinci yüzün sonunda.

İğneyi şuraya bırak: Autumn Leaves

Sunday at the Village Vanguard (1961)

25 Haziran 1961'de Village Vanguard kulübünde kaydedildi. Bu, triyonun LaFaro'yla son konseriydi; LaFaro iki haftadan kısa süre sonra bir trafik kazasında öldü. Plak onu öne çıkarmak için seçildi: ilk ve son parça LaFaro'nun besteleri.

İğneyi şuraya bırak: Gloria's Step

Waltz for Debby (1962)

Aynı günün kayıtlarından çıkan ikinci plak. Sunday, LaFaro'yu öne çıkarmak için seçilmişti; bu plağı ise "My Foolish Heart" açıyor, Miles Davis'in "Milestones"u kapatıyor. Albüme adını veren parçayı Evans yeğeni için yazdı. Bu ikisini yan yana koyarsan aynı günün iki yüzünü dinlemiş olursun.

İğneyi şuraya bırak: Waltz for Debby

Everybody Digs Bill Evans (1959)

Evans'ın lider olarak ikinci albümü, Sam Jones ve Philly Joe Jones'la. Kapakta Miles Davis, George Shearing, Ahmad Jamal ve Cannonball Adderley'den övgü notları var. Asıl hazine solo bir parça: Chopin ve Debussy'yle karşılaştırılan, Kronos Quartet gibi klasik müzisyenlerin de kaydettiği "Peace Piece". Kind of Blue'dan birkaç ay önce kaydedildi, aradaki bağı duyabilirsin.

İğneyi şuraya bırak: Peace Piece

Conversations with Myself (1963)

Bu sefer trio yok: Evans her parçayı üç ayrı piyano kanalı olarak üst üste kaydetti ve kendi kendisiyle konuştu. Verve'deki ilk albümü, ona ilk Grammy'sini de getirdi. "N.Y.C.'s No Lark" adı, bir ay önce ölen piyanist Sonny Clark'ın adının anagramı. Trio plaklarından sonra daha deneysel bir şey istiyorsan sıradaki durak bu.

İğneyi şuraya bırak: 'Round Midnight

Bunu biliyor muydun? Evans, Conversations with Myself'i kaydederken Glenn Gould'un Steinway piyanosunu çaldı. Piyanonun bir adı bile var: CD 318.

Plağını alırken

Bu listedeki ilk dört plak Riverside etiketiyle çıktı. Evans sonra Verve'e geçti. Etikete ve katalog numarasına bakmak, elindeki baskıyı anlamanın ilk adımı.

• Riverside dönemi: Everybody Digs, Portrait in Jazz, Sunday at the Village Vanguard ve Waltz for Debby Riverside'dan çıktı. Kapak ve etikette Riverside adını ve RLP ile başlayan katalog numarasını ara.
• Mono mu stereo mu: Bu plakların çoğu iki ayrı numarayla basıldı. Sunday at the Village Vanguard'ın mono baskısı RLP 376, yanında bir de RLP 9376 var. Waltz for Debby'de aynı ikili RLP 399 ve RLP 9399. Portrait in Jazz'da fark daha ilginç: mono ve stereo baskılarda "Autumn Leaves"in farklı birer çekimi var.
• Sonraki el değiştirmeler: Riverside 1964'te iflas etti, katalog 1972'de Fantasy'ye geçti. Etikette ya da arka kapakta Fantasy veya Original Jazz Classics adını görüyorsan, elindeki 1960'ların ilk baskısı değil, sonraki bir yeniden basım.
• Verve dönemi: Conversations with Myself, Verve'den V6-8526 numarasıyla çıktı.
• Yeni basımlar: Everybody Digs Bill Evans 2024'te Record Store Day için mono plak olarak yeniden basıldı. Kapakta Craft Recordings adını görürsün.

Durum notlarını da düz Türkçeye çevir: NM neredeyse kusursuz, dikkatle çalınmış bir plak. VG+ yakından bakınca hafif izler görülen ama temiz çalan bir plak. VG ise sessiz bölümlerde tıs ve tık duyabileceğin bir plak. Yüzey gürültüsü sessiz anlarda daha çok duyulur. Ayrıntılar için plak durumu rehberine bak.

Bunu sevdiysen

• Miles Davis: Evans, 1959'da Kind of Blue'nun beş parçasının dördünde çaldı. O albümü dinlemediysen sıradaki plak belli.
• Bill Evans & Jim Hall: 1962'de sadece piyano ve gitarla kaydedilen Undercurrent, Evans'ın LaFaro'nun ölümünden sonra lider olarak kaydettiği ilk albüm. Daha da sakin bir plak arıyorsan buraya bak.
• Thelonious Monk: Conversations with Myself'te "'Round Midnight" ve "Blue Monk" var, ikisi de Monk'un bestesi. Evans'tan sonra besteleri asıl sahibinden dinlemek iyi bir fikir.

Bill Evans'ın plak.com'daki plaklarına ve güncel fiyatlarına buradan bakabilirsin. Doğrudan bir albüm arıyorsan Waltz for Debby ile başla.